Επιλογή Σελίδας

Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών

Γενικές Πληροφορίες

Το Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών ιδρύθηκε το 2003. Είναι πιστοποιημένο με σύστημα διαχείρισης ποιότητας κατά ISO 9001:2015 από τη Swiss Approval Technische Bewertung (Αριθμός αναφοράς: I-030-02-100-01329 με ισχύ έως 13/12/2024), που περιλαμβάνει το χειρισμό δειγμάτων, ειδικές πειραματικές διαδικασίες και έγκριση διαπιστευμένου εξοπλισμού. Αυτό το πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στο εργαστήριο να επιδείξει την ικανότητα εκτέλεσης και τεκμηρίωσης πειραματικών διαδικασιών κάτω από ένα σταθερό πρωτόκολλο. Το 2019 ιδρυσε την spin-off εταιρεία ‘FoodOxys’.

Η ερευνητική δραστηριότητα του εργαστηρίου μπορεί να χωριστεί σε 2 κύριους κλάδους. Ο πρώτος αφορά τη μέτρηση των αντιοξειδωτικών στα τρόφιμα. Αυτή η υπηρεσία μελετά την προέλευση και την ποιότητα των τροφίμων προκειμένου να παρέχει καλύτερες πληροφορίες στο κοινό. Επιπλέον, η ερευνητική ομάδα διεξάγει βασική και εφαρμοσμένη έρευνα για να διευκρινίσει τους μοριακούς μηχανισμούς δράσης των βιοδραστικών μορίων με αντιοξειδωτικές ιδιότητες με απώτερο στόχο την παραγωγή βιολειτουργικών τροφίμων και φυσικών μορίων για τη βιομηχανία καλλυντικών. Ο δεύτερος κλάδος ασχολείται με τον προσδιορισμό των αντιοξειδωτικών στον άνθρωπο. Η ερευνητική ομάδα του Δ. Κουρέτα συμμετέχει στο παγκόσμιο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μιας φορητής συσκευής μέτρησης γλουταθειόνης. Ο προσδιορισμός των επιπέδων γλουταθειόνης στο αίμα είναι ανώδυνος, συλλέγοντας μια σταγόνα αίματος από το δάχτυλο του χεριού. Οι επιστήμονες εξετάζουν λεπτομερώς την έκφραση των κρίσιμων γονιδίων που σχετίζονται με την αντιοξειδωτική άμυνα, το αντιφλεγμονώδες δυναμικό και τον βασικό κυτταρικό αμυντικό μηχανισμό του οργανισμού. Το εργαστήριο πραγματοποιεί αναλύσεις in vitro, in vivo και κλινικές μελέτες. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν υπερσύγχρονες τεχνολογίες όπως η μεταγραφική, η μεταβολική και η πρωτεωμική για μια ολιστική προσέγγιση και διερεύνηση της επίδρασης των εκχυλισμάτων σε κύτταρα, ζωικούς οργανισμούς και ανθρώπους. Συγκεκριμένα, μελετάται το μεταβολικό προφίλ των ανθρώπων σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις του τρόπου ζωής τους και συμπεραίνουμε τις εξατομικευμένες ανάγκες τους όσον αφορά τα βιο-λειτουργικά τρόφιμα από τα οποία θα μπορούσαν να ωφεληθούν. Ο στόχος είναι η πρόληψη ασθενειών, αλλά και η θεραπεία των υπαρχόντων μέσω μιας εξατομικευμένης διατροφής, άσκησης και νηστείας που έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά σύμφωνα με το μεταβολικό προφίλ κάθε ατόμου. To Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών έχει συμμετάσχει σε περισσότερα από 30 ερευνητικά προγράμματα που έλαβαν χρηματοδότηση τόσο από ιδιωτικές εταιρείες όσο και από κρατικούς φορείς. Το 2019 ιδρυσε την spin-off εταιρεία ‘FoodOxys’, η οποία παρέχει υπηρεσίες για τη διασφάλιση της διατροφικής ευεξίας σε εξατομικευμένο επίπεδο και τον έλεγχο της βιοδραστικότητας των τροφίμων και των συμπληρωμάτων διατροφής. Κύριο αντικείμενο της έρευνάς της, είναι η αξιολόγηση της ποιότητας και της βιοδραστικότητας των τροφίμων και η εκτίμηση των ευεργετικών επιδράσεων της κατανάλωσης τροφίμων πλούσιων σε βιοδραστικές ενώσεις, της άσκησης και της διαλειμματικής νηστείας στον ανθρώπινο μεταβολισμό.

Ερευνητικά Ενδιαφέροντα

Ανάλυση αντιοξειδωτικών φυτικών εκχυλισμάτων: Ανάλυση ενδημικών φυτικών εκχυλισμάτων, με δυνητικά σημαντική αντιοξειδωτική και αντι-μεταλλαξιογόνο δράση.

Δημιουργία ταυτότητας προϊόντος: Αξιολόγηση τροφίμων (π.χ. ελληνικό κρέας, σκόρδο, μέλι κλπ.) χρησιμοποιώντας μια μεγάλη ποικιλία μεθόδων in vitro, πειράματα σε κυτταρικές σειρές και in vivo μελέτες. Αυτό οδηγεί στη δημιουργία ενός φακέλου πιστοποίησης προϊόντος.

Βιοδραστικές Ζωοτροφές: Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια, το ερευνητικό ενδιαφέρον έχει επικεντρωθεί στην εκμετάλλευση υποπροϊόντων αγρο-βιομηχανιών με σκοπό τη δημιουργία καινοτόμων ζωοτροφών που παρουσιάζουν αντιοξειδωτική δράση.

Μεταβολική υγεία: Η συσχέτιση βιοδεικτών οξειδοαναγωγικής κατάστασης και τη συσχέτισή τους με προγράμματα νηστείας, άσκησης και διατροφής.

Κυτταρικές σειρές και in vivo μελέτες: Επίδραση φυτοχημικών εκχυλισμάτων, νανοσωματιδίων, συμπληρωμάτων διατροφής, ξενοβιοτικών που εξετάστηκαν είτε σε κύτταρα, σε ζωικούς οργανισμούς είτε σε ανθρώπους.

Συγκεκριμένα, η ερευνητική μας μελέτη στοχεύει να απαντήσει στις ακόλουθες ερωτήσεις:

  • Πώς ένα αντιοξειδωτικό επηρεάζει τον οργανισμό;
  • Ποια είναι η ελάχιστη ποσότητα του αντιοξειδωτικού που θα χορηγηθεί, ώστε να μην επηρεάζει την ομαλή λειτουργία των ελεύθερων ριζών, αλλά να βελτιώνει τον αντιοξειδωτικό μηχανισμό και την υγεία του οργανισμού;
  • Ποιοι είναι οι μοριακοί μηχανισμοί δράσης των βιοδραστικών αντιοξειδωτικών μορίων σε διάφορους ιστούς;
  • Υπάρχει διαφορά στη δράση των προϊόντων ανάλογα με την ποιοτική σύνθεση των αντιοξειδωτικών;
  • Μπορούμε να περιγράψουμε σήμερα τους βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη μεταβολική υγεία; Ποιες είναι οι προτεινόμενες παρεμβάσεις;

Προσωπικό

  1. Μέλη ΔΕΠ
  2. Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές
    • Δρ. Φώτιος Τέκος: Τοξικολογία ελευθέρων ριζών
    • Δρ. Ζωή-Βασιλική Σκαπέρδα: Τοξικολογία ελευθέρων ριζών
    • Δρ. Σωτηρία Μακρή: Φυσιολογία ζώων
    • Δρ. Αναστασία Πατούνα: Αντιοξειδωτική δράση φυσικών προϊόντων
  3. Υποψήφιοι Διδάκτορες
    • Περικλής Βαρδάκας
    • Παρασκευή Μαρία Νεχαλιώτη
    • Μαρία Γκασδρόγκα
    • Θωμάς Καραπατζάκης
  4. Εργαστηριακό Προσωπικό
    • Κυριακή Κρουστάλλη
    • Ηλιάννα Τσακαγιάννη

Αριστεία εργαστηρίου

EDUCATION LEADERS AWARDS 2019, Powered by RDS Informatics – GOLD, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ.

HEALTHY DIET AWARDS 2020 – SILVER, FUNCTIONAL PRODUCTS- Αιγοπρόβια Πρωτεϊνη Τυρογάλακτος ως συστατικό βιολειτουργικών τροφίμων.

 

Πιστοποιητικά ISO

Το Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών είναι πιστοποιημένο με σύστημα διαχείρισης ποιότητας κατά ISO 9001:2015 από τη Swiss Approval Technische Bewertung.

 

Ερευνητικό Έργο: OliveFEED

Αξιοποίηση παραπροϊόντων και αποβλήτων ελαιουργίας, για την παραγωγή καινοτόμων βιολειτουργικών ζωοτροφών και ποιοτικών ζωικών προϊόντων – OliveFeed.

Το ελαιόλαδο αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ελληνικής οικονομίας καθώς καλύπτει το 9% της αξίας αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα (έναντι 1% στην Ευρώπη). Η Ελλάδα είναι η τρίτη μεγαλύτερη παραγωγός ελαιολάδου παγκοσμίως (μετά την Ισπανία και την Ιταλία), με παραγωγή της τάξης των 0.3 εκατ. τόνων, συνεισφέροντας το 0.4% του ΑΕΠ.

Το έργο στοχεύει στο σχεδιασμό και την παραγωγή καινοτόμων ζωοτροφών από παραπροϊόντα/απόβλητα ελαιουργίας με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών εκχύλισης και απομόνωσης.

Η αναγκαιότητα για  την παραγωγή υψηλής ποιότητας ζωοτροφών  είναι μεγάλη διότι, η αγορά κατακλύζεται από εισαγόμενες ζωοτροφές αμφιλεγόμενης ποιότητας, σε πολλές περιπτώσεις, και με σημαντικό κόστος για την εθνική οικονομία. Παράλληλα, η ποιότητα των ζωοτροφών συνδέεται άμεσα με την υγεία και την παραγωγικότητα των ζώων, αλλά και το κόστος των παραγόμενων προϊόντων ζωικής προέλευσης. Συνεπώς η χορήγηση φυτικών εκχυλισμάτων πλούσιων σε αντιοξειδωτικά συστατικά στη διατροφή, θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της υγείας και της παραγωγικότητας των εκτρεφόμενων ζώων.

Τα αποτελέσματα του έργου συνεισφέρουν

  • Στην ανάπτυξη και εφαρμογή μεθοδολογιών φιλικών προς το περιβάλλον και οικονομικά βιώσιμων για την επεξεργασία των αποβλήτων και των παραπροϊόντων της ελαιουργίας.
  • Στον καθορισμό προδιαγραφών για την επιλογή κατάλληλων πρώτων υλών και οριοθέτηση των απαιτούμενων τεχνικών χαρακτηριστικών των ελαιουργικών αποβλήτων.
  • Στον καθορισμό της επίδρασης των καινοτόμων ζωοτροφών στην υγεία και την παραγωγικότητα των εκτρεφόμενων πτηνών αλλά και την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων τους (κρέας και αυγά). Παράλληλα θα φανεί η δυνατότητα βελτιστοποίησης της αποδοτικότητάς τους καθώς και τα πλεονεκτήματά τους έναντι άλλων χρησιμοποιούμενων πρώτων υλών για την παρασκευή ζωοτροφών σε εμπορική κλίμακα.

Το έργο αποτελεί σύμπραξη 3 ιδιωτικών (AVMAP, ΒΙΟΖΩΚΑΤ, Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λακωνίας) και 4 ερευνητικών φορέων (Τμήμα Φαρμακευτικής ΕΚΠΑ, Τμήμα Χημείας ΑΠΘ, Τμήμα Κτηνιατρικής ΑΠΘ, και Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας ΠΘ) με εμπειρία τόσο σε θέματα ελαιουργίας και ζωοτροφών όσο και στην πώληση και προώθηση τέτοιων προϊόντων.

«Υλοποιείται στο πλαίσιο της Δράσης ΕΡΕΥΝΩ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ – ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ και συγχρηματοδοτείτε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εθνικούς πόρους, μέσω του Ε.Π. Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ) (κωδικός έργου: T2ΕΔΚ- 03891)»

Ερευνητικό Έργο: GreQuM

Εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών για αύξηση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού κρέατος.

Η ζωική παραγωγή αποτελεί τη βάση για την πρώτη ύλη ενός μεγάλου μέρους της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων. Προκειμένου όμως η ζωική παραγωγή να συνεχίσει να αποτελεί αναπτυξιακό βραχίονα της οικονομίας, θα πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα με ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, αύξηση της παραγωγικότητας των εκτροφών, και βελτιστοποίηση της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων.

Η παραγωγή κρέατος μηρυκαστικών στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 57,28% του εγχώρια παραγόμενου κρέατος. Παραδοσιακά, η Ελλάδα κατέχει υψηλή θέση στην ετήσια παραγωγή και κατανάλωση αιγοπρόβειου κρέατος στo πλαίσιo της Ε.Ε. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται συνεχόμενη πτωτική πορεία καθώς το κρέας αυτό βρίσκεται στο περιθώριο του ενδιαφέροντος για εμπόρους και καταναλωτές με ποσοστό αυτάρκειας περίπου 85%. Αντίθετα, στο βόειο κρέας το ποσοστό αυτάρκειας είναι 30%. Στην Ελλάδα, η κύρια παραγωγική κατεύθυνση στις εκτροφές μηρυκαστικών είναι η γαλακτοπαραγωγή. Η παραγωγή κρέατος αποτελεί παραπροϊόν της γαλακτοπαραγωγής και προέρχεται κυρίως από νεαρά ζώα (απογαλακτισμένα αρνιά ή κατσίκια ή μεγαλύτερα ηλικίας μερικών μηνών). Το βόειο κρέας προέρχεται κυρίως από εκτροφές πάχυνσης βοοειδών από καθαρόαιμες κρεοπαραγωγικές φυλές ή μιγάδες τους που εισάγονται από το εξωτερικό σε νεαρή ηλικία καθώς και από την πάχυνση μόσχων ασπρόμαυρης φυλής.

Λαμβάνοντας υπόψιν τις τάσεις της αγοράς και τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής παραγωγής, το πρόγραμμα GreQum στοχεύει στην ενσωμάτωση καινοτόμων τεχνολογιών στην πράξη για αντικειμενική αποτύπωση και αξιοποίηση των ποιοτικών διαφοροποιήσεων του ελληνικού κρέατος και αποβλέπει στην υποστήριξη του. Η μεθοδολογία του έργου επικεντρώνεται στη συμμετοχική δράση πολλαπλών φορέων με αντικείμενο δραστηριότητας που καλύπτει όλη την αλυσίδα αξίας του κρέατος. Ειδικότερα, η ομάδα έργου διαμορφώθηκε από στελέχη και ειδικούς επιστήμονες των εταιρειών Μπίκας Α.Ε., Μπίκας Ο.Ε. και Φάρμα Χαλάστρας Α.Ε., του Εργαστηρίου Ζωοτεχνίας του Τμήματος Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), του Εργαστηρίου Υγιεινής Τροφίμων Ζωικής Προέλευσης του Τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ και του Εργαστηρίου Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών του Τμήματος Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Η προσέγγιση αυτή θα δημιουργήσει τις υποδομές και τις προϋποθέσεις για ουσιαστικότερη μελλοντική σύμπραξη εκτροφέων και επιχειρήσεων ώστε να βελτιστοποιηθούν οι διαδικασίες σε ό,τι αφορά την εκτροφή των ζώων, τα σφαγεία, τη σφαγή, τη μεθοδολογία τεμαχισμού, την ποιοτική κατάταξη, την τυποποίηση και την εμπορική αξιοποίηση του παραγόμενου κρέατος στην Ελλάδα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την εφαρμογή νέων τεχνολογιών για ανάπτυξη και εφαρμογή σαφώς καθορισμένων, αντικειμενικών και εναρμονισμένων μεθόδων μέτρησης της σύνθεσης και της ποιότητας του κρέατος.

Τελικός στόχος του έργου είναι η δημιουργία μιας δυναμικής βάσης δεδομένων από τα πειραματικά αποτελέσματα που θα είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο (cloud based) και θα συνεισφέρει στην ανάδειξη της ποιότητας του εγχώρια παραγόμενου κρέατος και η δημιουργία διαδικτυακής πλατφόρμας για αυτοματοποίηση της διαδικασίας ιχνηλασιμότητας του κρέατος. Η ανάπτυξη της βάσης δεδομένων και της διαδικτυακής πλατφόρμας ιχνηλασιμότητας είναι υπό εξέλιξη, με ιδιαίτερη έμφαση στον χρηστικό διαχωρισμό και στο περιεχόμενο των στοιχείων που είναι διαθέσιμα σε κάθε περίπτωση. Η πρώτη αφορά στη χρήση από τους ερευνητές και συμμετέχοντες στο πρόγραμμα και αφορά στην ανάλυση δεδομένων και στη διάχυση των αποτελεσμάτων με δημοσιεύσεις. Η δεύτερη αφορά σε ανάπτυξη συστήματος αναγνώρισης τυποποιημένου κρέατος, δηλαδή τεμαχίων που προκύπτουν από την προτεινόμενη μεθοδολογία τεμαχισμού και απευθύνεται στους καταναλωτές. Αναμένεται οι καταναλωτές με τη χρήση της συσκευής του φορητού τους τηλεφώνου να «διαβάζουν» και να ενημερώνονται για στοιχεία προέλευσης, ποιοτικής κατάταξης, διατροφικής αξίας, κλπ. αποκτώντας πρόσβαση σε ενημέρωση που επιτρέπει τη διάκριση και επιλογή του Ελληνικού κρέατος, και την επαύξηση της ανταγωνιστικότητάς του. Η υλοποίηση της παραπάνω δράσης θα αποτελέσει το σημείο αναφοράς για την ανάδειξη και την αύξηση της εμπορικότητας του εγχώρια παραγόμενου κρέατος. Η διαδικτυακή πλατφόρμα θα δώσει τη δυνατότητα για άμεση πρόσβαση και ενημέρωση των καταναλωτών για την προέλευση και την ταυτότητα του εγχώριου κρέατος.

Συνολικά, το έργο αναμένεται να δημιουργήσει ένα δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τη βιωσιμότητα, τις μελλοντικές προκλήσεις και την εμπορικότητα του εγχώρια παραγόμενου κρέατος, ιδιαίτερα στον τομέα της αιγοπροβατοτροφίας αλλά και της βοοτροφίας. Στόχος μας είναι το Ελληνικό κρέας ποιότητας να αποκτήσει ταυτότητα και ουσιαστικό λόγο διάκρισης, επιλογής και πιστότητας. Να δώσουμε στον καταναλωτή τη δυνατότητα να αναγνωρίζει τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα του Ελληνικού κρέατος ποιότητας, βασιζόμενος στην υπεύθυνη ενημέρωση. Να επιλέγει ο καταναλωτής το Ελληνικό κρέας ποιότητας εξαιτίας της γνώσης που αποκτά για το προϊόν και της υπεροχής που διαπιστώνει από την κατανάλωσή του.

Ερευνητικό Έργο: MetaBoost

Σχεδίαση και ανάπτυξη κινητής εφαρμογής για την υιοθέτηση μοτίβων διαλειμματικής νηστείας μέσω αξιολόγησης του μεταβολικού προφίλ και παροχής εξατομικευμένης διατροφής.

Η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του προσδόκιμου ζωής και του προσδόκιμου υγιούς ζωής είναι μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες. Ο σύγχρονος άνθρωπος ζει περισσότερο, ωστόσο, η ποιότητα ζωής του είναι σαφώς υποβαθμισμένη στα τελευταία έτη, καθώς τείνει να μαστίζεται από χρόνια νοσήματα. Οι διαταραχές της μεταβολικής υγείας αποτελούν μία από τις κυριότερες αιτίες πρόκλησης μη μεταδιδόμενων νοσημάτων. Η μεταβολική υγεία σχετίζεται στενά με την εύρυθμη λειτουργία πολύπλοκων μεταβολικών διεργασιών του ανθρώπινου οργανισμού. Ως εκ τούτου, η διατήρησή της είναι ζωτικής σημασίας για την προαγωγή της συνολικής υγείας και ευεξίας, καθώς και για την πρόληψη παθολογικών καταστάσεων. Σύγχρονες ερευνητικές μελέτες υποδεικνύουν τον εξαιρετικά κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν η υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής, η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων και η εφαρμογή ορθά δομημένης νηστείας στην επίτευξη και διατήρηση της βέλτιστης μεταβολικής υγείας. Με βάση τα παραπάνω, αντικείμενο του προτεινόμενου ερευνητικού έργου είναι η σχεδίαση και ανάπτυξη μίας ολοκληρωμένης ηλεκτρονικής πλατφόρμας, προσβάσιμης στον τελικό χρήστη μέσω κινητής εφαρμογής, η οποία θα παρέχει εξατομικευμένες διατροφικές συστάσεις και οδηγίες διαλειμματικής νηστείας με βάση την πολύπλευρη αξιολόγηση ενός συνόλου ατομικών χαρακτηριστικών του τελικού χρήστη. Κομβικό ρόλο για τη διαμόρφωση της εξατομικευμένης διατροφικής παρέμβασης θα διαδραματίσει η αξιολόγηση και καταγραφή του μεταβολικού προφίλ, η οποία θα πραγματοποιείται με τη χρήση μίας δοκιμής ταχείας ανίχνευσης για τον ποιοτικό ή ποσοτικό προσδιορισμό των επιπέδων της ανηγμένης γλουταθειόνης σε δείγμα αίματος. Με βάση τη συνεκτίμηση του συνόλου των ατομικών χαρακτηριστικών και του μεταβολικού προφίλ του τελικού χρήστη θα παρέχονται εξατομικευμένες οδηγίες διατροφής και διαλειμματικής νηστείας. Βασικός σκοπός του προτεινόμενου ερευνητικού έργου είναι η στοχευμένη και πολύπλευρη ανταπόκριση στην καταγεγραμμένη και αύξουσα ανάγκη για διασφάλιση της διατροφικής ευεξίας και βελτίωση της μεταβολικής υγείας μέσω της εξατομικευμένης διατροφικής παρέμβασης. Η επίτευξη του προαναφερόμενου σκοπού θα πραγματοποιηθεί μέσα από την πραγμάτωση μίας ολοκληρωμένης σύμπραξης, η οποία θα συνδυάζει άψογα το ερευνητικό έργο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Π.Θ.), με τη συμμετοχή του Εργαστηρίου Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών του Τμήματος Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας, καθώς και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.), με τη συμμετοχή του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης, και την τεχνογνωσία των εταιρειών ΠΑΡΚΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ JOIST – THE FACTORY ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ι.Κ.Ε. και PROGNOSIS BIOTECH Α.Ε.

Ερευνητικό Έργο: BioactBeer

Προσδιορισμός της βιοδραστικότητας ελληνικών ζύθων και διεξαγωγή κλινικής μελέτης για την διερεύνηση ευεργετικών μεταβολικών επιδράσεων στον άνθρωπο.

Τα τελευταία χρόνια ο ζύθος έχει προσελκύσει επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε βιοδραστικές ενώσεις και της χαμηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλ. Ως το τρίτο πιο δημοφιλές ποτό παγκοσμίως, παρουσιάζει αυξανόμενη παραγωγή, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει σημαντική θέση στην ευρωπαϊκή ζυθοποιία. Ο ζύθος αποτελεί πηγή υδατανθράκων, αμινοξέων, βιταμινών και πολυφαινολών – ουσιών με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση που προέρχονται από τον λυκίσκο και τη βύνη. Η συγκέντρωσή τους επηρεάζεται όχι μόνο από τις πρώτες ύλες αλλά και από τις τεχνικές παρασκευής. Η αυξημένη περιεκτικότητα σε φαινόλες βελτιώνει την ποιότητα του ζύθου, ενισχύοντας το άρωμα, τη γεύση και τη σταθερότητά του. Τα αντιοξειδωτικά του θεωρούνται σημαντικά για την προστασία από οξειδωτικό στρες, το οποίο συνδέεται με σοβαρές ασθένειες, όπως καρδιαγγειακά, διαβήτη και καρκίνο. Παρά τις γνωστές επιπτώσεις της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, οι διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι η μέτρια κατανάλωση ζύθου δύναται να παρουσιάζει προστατευτικές δράσεις σε καρδιαγγειακή και νευρολογική υγεία, ενώ σχετίζεται και με οφέλη στη σωματική και ψυχική ευεξία. Σε μια εποχή αυξανόμενων μεταβολικών νοσημάτων, η αναζήτηση τροφίμων με υψηλή διατροφική αξία και ευεργετικές βιοδραστικές ενώσεις έχει ενισχυθεί. Ο ζύθος εντάσσεται σε αυτή την κατηγορία λόγω των αντιοξειδωτικών, αντιφλεγμονωδών και χημειοπροστατευτικών ιδιοτήτων του. Παρότι η Ελλάδα έχει μακρά παράδοση στο κρασί, η ζυθοποιία αναπτύσσεται σταθερά, με τον ζύθο να αποτελεί πλέον το 53% της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών. Οι ελληνικές ζυθοποιίες έχουν διπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και παρουσιάζουν αυξητική εξαγωγική πορεία. Η ποικιλία του ελληνικού κλίματος και η ποιότητα των τοπικών πρώτων υλών προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες βελτίωσης και διαφοροποίησης του ελληνικού ζύθου, ιδιαίτερα για τις μικροζυθοποιίες που παράγουν προϊόντα υψηλής ποιότητας και μοναδικού χαρακτήρα. Ο προσδιορισμός του αντιοξειδωτικού δυναμικού του ζύθου που διατίθεται στο εμπόριο παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για το καταναλωτικό κοινό, λόγω της πιθανής συσχέτισης της κατανάλωσης με θετικές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία. Αν και υπάρχουν αρκετές μελέτες σχετικά με τη φαινολική σύνθεση και την αντιοξειδωτική ικανότητα του ζύθου παγκοσμίως, ελάχιστη προσοχή έχει δοθεί στον προσδιορισμό αυτών των παραμέτρων σε ελληνικούς τύπους, που καταναλώνονται ευρέως και βρίσκονται στην ελληνική αγορά. Το έργο παρέχει ένα μεθοδολογικό πλαίσιο σε συνδυασμό με ένα σύνολο εργαλείων και συστημάτων που μπορούν να αξιολογήσουν την ποιότητα του ζύθου της χώρας. Επομένως, αντικείμενο του προτεινόμενου ερευνητικού έργου είναι ο προσδιορισμός της βιοδραστικότητας ελληνικών ζύθων και εν συνεχεία η διεξαγωγή κλινικής μελέτης για τη διερεύνηση μεταβολικών επιδράσεων στον ανθρώπινο οργανισμό. Η αξιολόγηση των εγγενών ιδιοτήτων των προϊόντων θα συμβάλλει στον χαρακτηρισμό του αντιοξειδωτικού τους προφίλ και στην ανάδειξη του βιοδραστικότερου δείγματος το οποίο στην τελευταία φάση της μελέτης θα χορηγηθεί σε υγιή άτομα, στο πλαίσιο αξιολόγησης των μεταβολικών επιδράσεων στον άνθρωπο. Συγκεντρωτικά, απώτερος στόχος είναι η εκτίμηση της βιολογικής αξίας του ζύθου, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην ανάδειξη της ποιότητας των ελληνικών προϊόντων.

Ερευνητικά Προγράμματα

Ερευνητικά προγράμματα κατά την περίοδο 2011-2026

  • Incorporation of natural antimicrobiotics of plant origin to meat products of high added value in collaboration with ‘Vogiatzoglou meat company’ (30000 euros) (2011-2013)
  • Assessment of the antioxidant activity of grape stem extracts – Incorporation of grape stem extracts to bakery products and assessment of their in vivo antioxidant capacity in collaboration with ‘Kaplanidis Mills’ and ‘Ntougkos Winery’ (80000 euros) (2010-2013).
  • Study of the agro-nutrient identity of foods in collaboration with’ Eat walk Hellas’ company (60000 euros) (2012-2014).
  • Study of oxidative stress biomarkers and metabolic profile in patients (300000 euros) (2012-2018).
  • Effects of a product containing carbohydrates and proteins on oxidative stress biomarkers after administration to athletes (ESPA; 45000 euros) (2011-2014).
  • Assessment of oxidative stress in physiological and pathophysiological conditions using the diagnostic system ORP of Luoxis company (47000 euros) (2013-2015).
  • Study of the chemical composition and toxicity of liquids used in electronic cigarettes (Association of companies of electronic cigarette; 756000 euros) (2012-2018).
  • Study of bioactivity of biofunctional foods from spirulina ( 20000 euros) (2014-2017).
  • Assessment of oxidative stress in i) athletes, ii) septic patients, iii) patients with eating disorders, using the diagnostic tests ORP company Luoxis (budget EUR 45,000) (2014-2016).
  • Study of functional properties of Coffee extracts ( 45.000 Euros). Cooperation with Coffee Island ( 2015-2017).
  • Study of functional properties of olive oil extracts from Mount Athos olive oil ( 50.000 Euros). Cooperation with Tsantali Winery, Greece( 2016-2018).
  • Functional Food Development from grape stems: Cooperation in the frame of the action EREYNO-KAINOTOM0-DIMOURGO of Gsrt , Greece ( 450.000 euros), 2018-2020. SCIENTIFIC LEADER
  • Study of Greek meat quality by a combination of molecular and other techniques: Cooperation in the frame of the action EREYNO-KAINOTOM0-DIMOURGO of Gsrt , Greece ( 850.000 euros), 2018-2020. PARTNER
  • GIS study plus antioxidant proflle of cherries in Greece , to the development of a tool for high added value of greek products: Cooperation in the frame of the action EREYNO-KAINOTOM0-DIMOURGO of Gsrt , Greece ( 400.000 euros), 2018-2020. SUBCONTRACTOR
  • High added value dairy products from exploitation of olive mills water waste polyphenols: Cooperation in the frame of the action EREYNO-KAINOTOM0-DIMOURGO of Gsrt , Greece ( 450.000 euros), 2018-2020. SUBCONTRACTOR
  • MetaBoost- Design and development of a mobile application for the adoption of intermittent fasting patterns through metabolic profile assessment and personalized nutrition (965.999,91 euros), 15/04/25 – 31/05/2026.
  • BioactBeer- Determination of the bioactivity of Greek beers and conduction of a clinical study to investigate beneficial metabolic effects in humans (1.800.000,00 euros), 15/04/2025 – 31/05/2026.

Προηγούμενα ερευνητικά έργα

Δημοσιεύσεις

Παρουσιάζονται 17 ενδεικτικές δημοσιεύσεις των ετών 2024-2025:

  1. Karampinis E, Koumaki D, Sgouros D, Nechalioti PM, Toli O, Pappa G, Papadakis M, Georgopoulou KE, Schulze-Roussaki AV, Kouretas D. Non-Melanoma Skin Cancer: Assessing the Systemic Burden of the Disease. Cancers (Basel). 2025 Feb 19;17(4):703. doi: 10.3390/cancers17040703. PMID: 40002296; PMCID: PMC11853326.
  2. Ikonomidis I, Pavlidis G, Pliouta L, Katogiannis K, Maratou E, Thymis J, Michalopoulou E, Prentza V, Katsanaki E, Vlachomitros D, Kountouri A, Korakas E, Andreadou I, Kouretas D, Parissis J, Lambadiari V. Effects of Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists, Sodium-Glucose Cotransporter-2 Inhibitors, and Their Combination on Neurohumoral and Mitochondrial Activation in Patients With Diabetes. J Am Heart Assoc. 2025 Mar 4;14(5):e039129. doi: 10.1161/JAHA.124.039129. Epub 2025 Feb 26. PMID: 40008510; PMCID: PMC12132653.
  3. Vardakas P, Chatziloizou M, Kouretas D. Nanomaterials: Applications, health implications and environmental risks. Environ Res. 2024 Jul 1;252(Pt 3):118706. doi: 10.1016/j.envres.2024.118706. Epub 2024 Mar 16. PMID: 38492835.
  4. Veskoukis AS, Christodoulou C, Skaperda Z, Kouretas D, Liadaki K. Hypochlorous acid induces a redox-dependent growth of C2C12 myoblasts. Cell Mol Biol (Noisy-le-grand). 2024 Nov 24;70(10):1-8. doi: 10.14715/cmb/2024.70.10.1. PMID: 39605130.
  5. Begolli R, Patouna A, Vardakas P, Xagara A, Apostolou K, Kouretas D, Giakountis A. Deciphering the Landscape of GATA-Mediated Transcriptional Regulation in Gastric Cancer. Antioxidants (Basel). 2024 Oct 18;13(10):1267. doi: 10.3390/antiox13101267. PMID: 39456519; PMCID: PMC11504088.
  6. Fiedler AG, Klein L, DeMarco T, Kouretas P, Smith JW. Comment on: Detection and management of HLA sensitization in candidates for adult heart transplantation. J Heart Lung Transplant. 2024 May;43(5):858. doi: 10.1016/j.healun.2023.04.008. Epub 2023 Apr 21. PMID: 37088342.
  7. Leventelis C, Makri S, Ververi A, Papageorgiou K, Tentolouri A, Mountzouridi E, Tekos F, Barmpas PT, Tasoulis S, Metsios GS, Kouretas D, Veskoukis AS. Pomegranate juice ameliorates craving and oxidative stress on patients under medication for opioid addiction treatment with methadone and buprenorphine: A ranzomised controlled trial. Clin Nutr ESPEN. 2025 Apr;66:34-45. doi: 10.1016/j.clnesp.2025.01.025. Epub 2025 Jan 10. PMID: 39798867.
  8. Tsiara E, Makri S, Skaperda Z, Giannakoulas N, Vasilopoulos G, Kouretas D. Redox biomarker levels in patients with myelodysplastic syndrome. Biomed Rep. 2025 Jan 14;22(3):45. doi: 10.3892/br.2025.1923. PMID: 39882334; PMCID: PMC11775644.
  9. Grundler F, Mesnage R, Ruppert PMM, Kouretas D, Wilhelmi de Toledo F. Long-Term Fasting-Induced Ketosis in 1610 Subjects: Metabolic Regulation and Safety. Nutrients. 2024 Jun 13;16(12):1849. doi: 10.3390/nu16121849. PMID: 38931204; PMCID: PMC11206495.
  10. Kourti M, Skaperda Z, Tekos F, Stathopoulos P, Koutra C, Skaltsounis AL, Kouretas D. The Bioactivity of a Hydroxytyrosol-Enriched Extract Originated after Direct Hydrolysis of Olive Leaves from Greek Cultivars. 2024 Jan 6;29(2):299. doi: 10.3390/molecules29020299. PMID: 38257212; PMCID: PMC10818913.
  11. Kasiotis KM, Zafeiraki E, Manea-Karga E, Kouretas D, Tekos F, Skaperda Z, Doumpas N, Machera K. Bioaccumulation of Organic and Inorganic Pollutants in Fish from Thermaikos Gulf: Preliminary Human Health Risk Assessment Assisted by a Computational Approach. J Xenobiot. 2024 Jun 1;14(2):701-716. doi: 10.3390/jox14020041. PMID: 38921650; PMCID: PMC11204809.
  12. Karras SN, Michalakis K, Tekos F, Skaperda Z, Vardakas P, Ziakas PD, Kypraiou M, Anemoulis M, Vlastos A, Tzimagiorgis G, Haitoglou C, Georgopoulos N, Papanikolaou EG, Kouretas D. Effects of Religious Fasting on Markers of Oxidative Status in Vitamin D-Deficient and Overweight Orthodox Nuns versus Implementation of Time-Restricted Eating in Lay Women from Central and Northern Greece. Nutrients. 2024 Sep 29;16(19):3300. doi: 10.3390/nu16193300. PMID: 39408266; PMCID: PMC11478604.
  13. Patouna A, Tekos F, Charouli M, Vardakas P, Kouretas D. Greek Raw Honey from Pindos Mountain Improves Redox Homeostasis of RAW264.7 Macrophages. Int J Mol Sci. 2025 Mar 21;26(7):2868. doi: 10.3390/ijms26072868. PMID: 40243439; PMCID: PMC11989164.
  14. Patouna A, Tekos F, Charouli M, Vardakas P, Kouretas D. Greek Raw Honey from Pindos Mountain Improves Redox Homeostasis of RAW264.7 Macrophages. Int J Mol Sci. 2025 Mar 21;26(7):2868. doi: 10.3390/ijms26072868. PMID: 40243439; PMCID: PMC11989164.
  15. Gkasdrogka M, Tekos F, Skaperda Z, Vardakas P, Kouretas D. Evaluation of the Antioxidant Properties and Bioactivity of Koroneiki and Athinolia Olive Varieties Using In Vitro Cell-Free and Cell-Based Assays. Int J Mol Sci. 2025 Jan 16;26(2):743. doi: 10.3390/ijms26020743. PMID: 39859457; PMCID: PMC11765908.
  16. Karras SN, Michalakis K, Kypraiou M, Anemoulis M, Vlastos A, Tzimagiorgis G, Haitoglou C, Tekos F, Skaperda Z, Vardakas P, Georgopoulos N, Papanikolaou EG, Kouretas D. Effect of Vitamin D Supplementation on Oxidative Stress Biomarkers in Women Following Religious or Intermittent Fasting Patterns. Nutrients. 2025 Oct 28;17(21):3389. doi: 10.3390/nu17213389. PMID: 41228462; PMCID: PMC12608287.
  17. Seralini GE, Jungers G, Andersen A, Antoniou M, Aschner M, Bacon MH, Bertrand M, Bohn T, Bonfleur ML, Bücking E, Defarge N, Djemil R, Domingo JL, Douzelet J, Fagan J, Fournier T, Garcia JLY, Gil S, Hervé-Gruyer P, Hilbeck A, Hilty L, Huber D, Joyeux H, Khan I, Kouretas D, Lemarchand F, Loening U, Longo G, Mesnage R, Nikolopoulou DI, Panoff JM, Parente C, Robinson C, Scherber C, Sprangers D, Sultan C, Tsatsakis A, Vandelac L, Wan NF, Wynne B, Zaller JG, Zerrad-Saadi A, Zhang X. Scientists’ warning: we must change paradigm for a revolution in toxicology and world food supply. Environ Sci Eur. 2025;37:182. doi: 10.1186/s12302-025-01217-3. Epub 2025 Nov 4. PMID: 41551494; PMCID: PMC12807487.

Πλήρης λίστα δημοσιεύσεων του Εργαστηρίου

Διδακτορικές Διατριβές

Διδακτορικοί φοιτητές που ολοκλήρωσαν το διδακτορικό:

  1. Στάγκος Δημήτριος: «Μελέτη βιολογικών ιδιοτήτων σε εκχυλίσματα και φυτικές πολυφαινόλες από ελληνικές ποικιλίες αμπέλου (VITIS VINIFERA)». (2006)
  2. Σπανού Χρυσούλα: «Μελέτη βιολογικών ιδιοτήτων εκχυλισμάτων από διάφορες ποικιλίες ψυχανθών». (2010)
  3. Βεσκούκης Αριστείδης: «Η επίδραση της χορήγησης αλοπουρινόλης στο οξειδωτικό στρες κατά την άσκηση». (2010)
  4. Καββαδάς Παναγιώτης: «Μελέτη του ρόλου της ιντεγκρινοσυνδεόμενης κινάσης στην πνευμονική ίνωση». (2010)
  5. Βαραμέντη Ευδοκία: «Μεταβολές δεικτών οξειδωτικού στρες, φλεγμονής και αγγειογένεσης κατά τη διάρκεια ενός ετήσιου προπονητικού κύκλου αθλητριών υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου». (2012)
  6. Ελ Χαμιτιέ Αβραάμ: «Ρύθμιση της λειτουργίας πρωτεϊνικών κινασών από την Cdc 37 και την ομάδα των συνοδών πρωτεϊνών». (2013)
  7. Κερασιώτη Ευθαλία: « Επίδραση της χορήγησης σκευάσματος υδατανθράκων-πρωτεϊνών σε δείκτες οξειδωτικού στρες, φλεγμονής και υποξίας μετά από άσκηση σε ανθρώπους». (2014)
  8. Γκουτζουρέλας Νικόλαος: «Μελέτη της επίδρασης εκχυλισμάτων σταφυλιού σε μυϊκά και ενδοθηλιακά κύτταρα με συνδυασμό μοριακών τεχνικών». (2016)
  9. Γερασόπουλος Κωσταντίνος: «Αποτίμηση της αντιοξειδωτικής ικανότητας σε χοίρους και κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής, μετά από χορήγηση ζωοτροφής με πολυφαινολικά πρόσθετα από απόβλητα ελαιοτριβείου». (2016)
  10. Σπανίδης Υπάτιος: «Αποτίμηση οξειδωτικού στρες invivo με τη χρήση ενός νέου δείκτη οξειδοαναγωγικού δυναμικού σε φυσιολογικές και παθοφυσιολογικές συνθήκες». (2019)
  11. Πρίφτης Αλέξανδρος: «Αποτίμηση της βιοδραστικότητας σε εκχυλίσματα καφέ». (2019)
  12. Μακρή Σωτηρία: «Αποτίμηση της αντιοξειδωτικής ικανότητας βιολειτουργικών ζωοτροφών εμπλουτισμένων με υποπροϊόντα οινοποιείων και ελαιοτριβείων σε κοτόπουλα και πρόβατα κρεατοπαραγωγής». (2020)
  13. Κούκα Παρασκευή: «Αποτίμηση αντιοξειδωτικής ικανότητας συνολικού εκχυλίσματος ελαιολάδου με συνδυασμό μοριακών τεχνικών». (2020)
  14. Πολυξένη Φουντουκίδου: «Μέτρηση δεκτών οξειδωτικού στρες σε ιστούς και αίμα αρουραίων μετά από χορήγηση μίγματος φυτοφαρμάκων και συντηρητικών τροφίμων σε μικρές δόσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα » (2016- συνεχίζεται).
  15. Νικόλαος Γεωργιάδης: «Μετα-ανάλυση προκειμένου να καθοριστούν κριτήρια ταξινόμησης των χημικών ως καρδιοτοξικών σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.» (2018- συνεχίζεται).
  16. Ζωή – Βασιλική Σκαπέρδα: «Μελέτη ελέγχου ταυτότητας και ποιότητας ελληνικού κρέατος με συνδυασμό δεικτών οξειδοαναγωγής στο αίμα και τους ιστούς» (2018- συνεχίζεται).
  17. Φώτιος Τέκος: «Μελέτη της βιολογικής δράσης εκχυλισμάτων που προέρχονται από γηγενείς ποικιλίες οίνου και αμπέλου χρησιμοποιώντας μοριακές δοκιμές in Vitro και in Vivo». (2020- συνεχίζεται).
  18. Αναστασία Πατούνα: «Μελέτη του αντιοξειδωτικού προφίλ γηγενών ποικιλιών μελιού και της επίδρασης γέλης μελιού στην οξειδοαναγωγική κατάσταση ανθρώπων». (2025)
  19. Περικλής Βαρδάκας: «Μελέτη της αντιοξειδωτικής δράσης των νανοσωματιδίων in vitro». (2020- συνεχίζεται).
  20. Παρασκευή – Μαρία Νεχαλιώτη: «Μελέτη της υποχρόνιας τοξικότητας χαμηλών δόσεων γλυφοσάτης και μείγματος αυτής με 2,4-διχλωροφαινοξυοξικό οξύ και dicamba σε επίμυες» (2022- συνεχίζεται).
  21. Μαρία Γκασδρόγκα: «Μελέτη της βιολογικής δράσης ποικιλιών ελιάς και ελαιολάδων in vitro με συνδυασμό μοριακών τεχνικών» (2023- συνεχίζεται).

Παροχή Υπηρεσιών

  • Μέτρηση συνόλου βιοδεικτών σε δείγματα αίματος που σχετίζονται με την έκφραση κρίσιμων γονιδίων (και έχουν συνδεθεί με οξειδωτικό στρες, κυτταροπροστασία, αντιγήρανση, φλεγμονή).
  • Μελέτη της προέλευσης και της ποιότητας προϊόντος, προκειμένου να παρέχονται καλύτερες πληροφορίες στην εταιρεία παραγωγής ή εμπορίας των προϊόντων, ώστε να είναι σε θέση να αξιολογεί τους προμηθευτές της και να καθορίζει ανάλογα τις τιμές της αγοράς.
  • Αξιολόγηση διαφόρων συμπληρωμάτων διατροφής και τροφίμων χρησιμοποιώντας μια μεγάλη ποικιλία μεθόδων in vitro, πειραμάτων σε κυτταρικές σειρές και in vivo μελέτες με σκοπό τη δημιουργία ενός φακέλου πιστοποιήσης προϊόντων.
  • Ανάπτυξη βιολειτουργικών τροφίμων και εκχυλισμάτων για τη βιομηχανία καλλυντικών. Ανάλυση συνθετικών μορίων για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες.
  • Εργαστηριακή ανάλυση γεωργικών προϊόντων με βάση τον κανονισμό του νέου καινοτόμου ευρωπαϊκού σήματος πιστοποιήσης AFQ.

Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών

Τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας (Ισόγειο)
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Bιοπολις, 41500 – Λάρισα

Επικοινωνία

2410-565286 -30 -93
dkouret-at-uth.gr