Εκπαιδευτική Διαδικασία

Η εκπαιδευτική διαδικασία στο Τμήμα προσανατολίζεται σε εκπαιδευτικές πρακτικές, οι οποίες επιδιώκεται να βασίζονται στην ενεργό μάθηση (active learning). H ενεργός μάθηση, συνδέεται στενά με αυτό που αποκαλείται «μαθαίνω πώς να μαθαίνω» («learning to learn») και με το «μανθάνειν διά του πράττειν» («learning by doing») του σχολείου εργασίας/εργαστηρίου (Laboratory School) του John Dewey. Στο πλαίσιο της ενεργού μάθησης οι φοιτητές αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερη ευθύνη για τη μάθησή τους και οι διδάσκοντες έχουν ρόλο ενεργοποίησης και υποβοήθησης της μάθησης, αντί να λειτουργούν ως εισηγητές ή μεταφορείς ιδεών. Η επιτυχία της εκπαιδευτικής διαδικασίας εξαρτάται από την προθυμία των φοιτητών να κάνουν λάθη, να συμμετέχουν στις συζητήσεις, να συνειδητοποιήσουν και να αποδεχθούν ότι μερικές φορές οι απόψεις τους είναι λανθασμένες, και να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλον. Η ενεργός μάθηση εγκαταλείπει το μοντέλο καθοδηγητικής διδασκαλίας (instruction teaching), στο οποίο η γνώση απλά «μεταφέρεται» ή «μεταδίδεται» από τους διδάσκοντες στους φοιτητές.

Στο Τμήμα ένα μεγάλο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας επικεντρώνεται στην αξιοποίηση των εργαστηρίων σε μικρές ομάδες φοιτητών. Στο πλαίσιο της εργαστηριακής διδασκαλίας και μάθησης, η ενεργός μάθηση συνδέεται με τη διερευνητική μάθηση (enquiry-based learning), με τη βασισμένη σε προβλήματα μάθηση (problem-based learning) και με την ανακαλυπτική μάθηση (discovery learning), όπου οι φοιτητές μαθαίνουν απαντώντας και θέτοντας επιστημονικά ερωτήματα, αναλύοντας αποδεικτικά στοιχεία, συσχετίζοντας αυτά τα στοιχεία με την προϋπάρχουσα γνώση τους, εξάγοντας συμπεράσματα και αναστοχαζόμενοι επί των ευρημάτων τους. Η μάθηση, έτσι, γίνεται μια διαδικασία νοηματοδότησης. Οι φοιτητές αντικαθιστούν ή προσαρμόζουν την υπάρχουσα γνώση και κατανόηση (βασισμένη στις προηγούμενες γνώσεις τους) σε βαθύτερα και πιο εξειδικευμένα επίπεδα κατανόησης. Οι εκπαιδευτικές επισκέψεις σε επιστημονικούς και εργασιακούς χώρους, επίσης, καλλιεργούν τη βιωματική μάθηση (experiential learning), η οποία συντελείται μέσω της άμεσης εμπειρίας με την πραγματική επαγγελματική ζωή.

Μέσω των φροντιστηριακών μαθημάτων εμβάθυνσης, των εργασιών, των ασκήσεων και των κριτικών παρουσιάσεων εξειδικευμένων θεμάτων επιστημονικών ερευνών, οι οποίες γίνονται από τους φοιτητές και βασίζονται στην αναζήτηση σύγχρονης βιβλιογραφίας σε διεθνείς βάσεις δεδομένων, ενθαρρύνεται και καλλιεργείται η ουσιαστική κατανόηση (αντί για την αποστήθιση δεδομένων ή συνταγών επίλυσης προβλημάτων), την οποία οι φοιτητές μπορούν στη συνέχεια να εφαρμόσουν σε διαφορετικές συνάφειες και προβλήματα. Αυτή η προσέγγιση κατανόησης και επίλυσης προβλημάτων ζητείται επιτακτικά σήμερα από τα ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια και τους επαγγελματικούς φορείς.

Η εκπαιδευτική διαδικασία στο Τμήμα ενθαρρύνει τη μάθηση των φοιτητών, αλλά και την αυτονομία τους, δίνοντάς τους τη δυνατότητα μεγαλύτερης συμμετοχής και ελέγχου της μαθησιακής διαδικασίας. Επίσης τους εφοδιάζει με δεξιότητες για να προωθήσουν τη διά βίου μάθηση στο μέλλον, στοιχείο απαραίτητο στη σύγχρονη εργασιακή πραγματικότητα.

Η βασισμένη στη ενεργό μάθηση εκπαιδευτική διαδικασία που ακολουθείται στο Τμήμα «εθίζει» τους φοιτητές αφενός μεν στην επιστημονική έρευνα και εργασία, ώστε να οικειοποιηθούν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για την άσκηση επιστημονικής/επαγγελματικής δραστηριότητας που σχετίζεται με τις βιοεπιστημονικές σπουδές τους, αφετέρου δε τους προετοιμάζει ώστε να είναι σε θέση να ασκήσουν το επάγγελμα του Βιολόγου εκπαιδευτικού δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με τον κύκλο μαθημάτων που συγκροτούν το πιστοποιητικό Παιδαγωγικής και Διδακτικής Επάρκειας που χορηγεί το Τμήμα στους φοιτητές του.