Βιοστατιστική και Μεθοδολογία Επιστημονικής Έρευνας
Θεωρία: 3 ώρες/εβδομάδα | Φροντιστήριο: 1 ώρα/εβδομάδα | Μονάδες ECTS: 5
Μαθησιακά αποτελέσματα
Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές τις στατιστικές μεθόδους και να γίνουν ικανοί να διεξάγουν στατιστικές αναλύσεις εργαστηριακών δεδομένων κυρίως από το γνωστικό πεδίο των βιοεπιστημών.
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές αναμένεται να γνωρίζουν περί:
- Της σκοπιμότητας και των βασικών βημάτων της εφαρμογής των στατιστικών προσεγγίσεων
- Τη χρησιμότητα και τα στοιχεία της περιγραφικής στατιστικής
- Τις βασικές αρχές των πιθανοτήτων και την εφαρμογή τους στις στατιστικές αναλύσεις
- Των κατανομών πιθανοτήτων
- Των εννοιών των εκτιμητών και της αναγωγής σε μεγέθη του πληθυσμού ξεκινώντας από δείγματα
- Των εννοιών της επαγωγικής στατιστικής και της χρήσης ελέγχων (παραμετρικών και μη παραμετρικών) για εξαγωγή συμπερασμάτων που σχετίζονται με ιδιότητες του πληθυσμού
- Της ορθής ερμηνείας των αποτελεσμάτων των στατιστικών προσεγγίσεων
- Θεμάτων Μεθοδολογίας Επιστημονικής Έρευνας, με εφαρμογές στην εκπαιδευτική έρευνα.
Αναλυτικό Περίγραμμα του Μαθήματος
- Εισαγωγή στη στατιστική
Στατιστική και κριτική σκέψη
Τύποι δεδομένων
Συλλογή δειγμάτων δεδομένων
Φροντιστηριακή άσκηση: εισαγωγή στο SPSS και τύποι δεδομένων - Περιγραφική στατιστική
Οι κατανομές συχνότητας για την οργάνωση και σύνοψη των δεδομένων
Ιστογράμματα
Γραφήματα που διαφωτίζουν και γραφήματα που παραπλανούν
Διαγράμματα διασποράς, συσχέτισης και παλινδρόμησης
Φροντιστηριακή άσκηση: excel/SPSS – διαγράμματα - Περιγραφή, διερεύνηση και σύγκριση δεδομένων
Μέτρα θέσης
Μέτρα μεταβλητότητας
Μέτρα σχετικής θέσης και θηκογράμματα
Φροντιστηριακή άσκηση: excel/SPSS – θηκογράμματα - Πιθανότητες
Βασικές έννοιες της πιθανότητας
Κανόνας πρόσθεσης και κανόνας πολλαπλασιασμού
Συμπληρώματα, δεσμευμένη πιθανότητα και θεώρημα του Bayes
Συμπληρωματικές πιθανότητες
Ποσοστά θνησιμότητας, γονιμότητας και νοσηρότητας
Φροντιστηριακή άσκηση: SPSS – πιθανότητες - Διακριτές κατανομές πιθανοτήτων
Κατανομές πιθανοτήτων
Διωνυμική κατανομή πιθανοτήτων
Poisson κατανομές πιθανοτήτων
Φροντιστηριακή άσκηση: SPSS – διωνυμική κατανομή - Συνεχείς κατανομές: Κανονική κατανομή
Τυπική κανονική κατανομή
Εφαρμογές της κανονικής κατανομής
Κατανομή δειγματοληψίας και εκτιμητές
Το κεντρικό οριακό θεώρημα
Αξιολόγηση της κανονικότητας
Η κανονική κατανομή ως προσέγγιση στη διωνυμική κατανομή
Φροντιστηριακή άσκηση: SPSS – κανονική κατανομή - Εκτιμητές πληθυσμού
Εκτίμηση της αναλογίας ενός πληθυσμού
Εκτίμηση του μέσου ενός πληθυσμού
Εκτίμηση της τυπικής απόκλισης και της διασποράς ενός πληθυσμού
Δειγματοληψία με επανάθεση/αντιμετάθεση (bootstrapping)
Φροντιστηριακή άσκηση: SPSS – αντιμεταθέσεις - Μεθοδολογία Επιστημονικής Έρευνας
Σχεδιασμός ποσοτικής και ποιοτικής έρευνας.
Το ερευνητικό ερωτηματολόγιο.
Η ερευνητική συνέντευξη.
Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση περιεχομένου. - Έλεγχος υποθέσεων ως μέρος της επαγωγικής στατιστικής
Βασικά στοιχεία του ελέγχου υποθέσεων
Έλεγχος ισχυρισμού σχετικά με μια αναλογία
Έλεγχος ισχυρισμού σχετικά με έναν μέσο
Έλεγχος ισχυρισμού σχετικά με μια τυπική απόκλιση ή διασπορά
Φροντιστηριακή άσκηση: SPSS – ελέγχος υποθέσεων - Σύγκριση δύο δειγμάτων με παραμετρικές μεθόδους (π.χ. t-test ανεξάρτητων ή εξαρτημένων δειγμάτων)
- Σύγκριση περισσότερων των δύο δειγμάτων με παραμετρικές μεθόδους (π.χ One-Way ANOVA), γραμμική συσχέτιση, απλή γραμμική παλινδρόμηση
- Μη παραμετρικοί έλεγχοι
Βασικοί μη παραμετρικοί έλεγχοι
Έλεγχος προσημασμένης διάταξης για συζευγμένα ζεύγη του Wilcoxon
Έλεγχος Mann-Whitney U και έλεγχος αθροίσματος διάταξης για δύο ανεξάρτητα δείγματα του Wilcoxon
Έλεγχος Kruskal-Wallis για τρία ή περισσότερα δείγματα
Συσχέτιση διάταξης
Φροντιστηριακή άσκηση: SPSS – μη παραμετρικοί έλεγχοι - Πρακτική εφαρμογή παραμετρικών δοκιμών στο SPSS και αντίστοιχο λογισμικό ανοιχτής πρόσβασης
Περιγραφική στατιστική
Σύγκριση δύο δειγμάτων (έλεγχοι προϋποθέσεων ελέγχων και παραμετρικές/μη-παραμετρικές μέθοδοι)
Σύγκριση k δειγμάτων (έλεγχοι προϋποθέσεων ελέγχων και παραμετρικές/μη-παραμετρικές μέθοδοι)
Συσχέτιση
Απλή γραμμική παλινδρόμηση
Φροντιστηριακή άσκηση: SPSS περιγραφική στατιστική παραμετρικοί έλεγχοι
Τρόπος Αξιολόγησης
Οι φοιτητές βαθμολογούνται με βάση τις επιδόσεις τους στις γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου.
Προτεινόμενα Συγγράμματα
- Βιοστατιστική των Επιστημών Βιολογίας και Υγείας Triola M. Marc, Triola F. Mario, Roy Jason BROKEN HILL PUBLISHERS LTD 2021
- Εφαρμοσμένη Στατιστική με Έμφαση στις Επιστήμες Υγείας, Α. Σαχλάς & Σ. Μπερσίμης, Εκδόσεις Τζιόλα 2017
- Βιοστατιστική, Δ.Τριχόπουλος, Α. Τζώνου, Κ. Κατσουγιάννη, Εκδόσεις Παρισιάνου ΑΕ
- Εφαρμοσμένη Στατιστική με χρήση του IBM SPSS Statistics 23: Με έμφαση στις Επιστήμες Υγείας, Α. Σαχλάς & Σ. Μπερσίμης, Εκδόσεις Τζιόλα 2017
- Μέθοδοι Κοινωνικής Έρευνας, Alan Bryman, εκδόσεις Gutenberg 2017.
Εκπαιδευτικό Υλικό / E-class
Διδάσκοντες
Λεωνίδας Ανθόπουλος
Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Παιδαγωγικές ενότητες
