Κλινική Βιοχημεία
ΒΒ0404 | Μονάδες ECTS: 5
Θεωρία: 3 ώρες/εβδομάδα | Εργαστήρια: 2 ώρες/εβδομάδα
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:
- περιγράφουν βασικές προαναλυτικές παραμέτρους που σχετίζονται με τη δειγματοληψία, καθώς και τον καθορισμό και την ερμηνεία των διαστημάτων αναφοράς
- αξιολογούν τη διαγνωστική αποτελεσματικότητα εργαστηριακών δοκιμασιών, συμπεριλαμβανομένης της κλινικής ευαισθησίας και εξειδίκευσης και της ανάλυσης καμπυλών ROC
- εξηγούν την παθοβιοχημεία των κύριων φυσιολογικών συστημάτων του οργανισμού
- αναγνωρίζουν και ερμηνεύουν βιοχημικούς δείκτες που χρησιμοποιούνται στην εργαστηριακή εκτίμηση των σημαντικότερων διαταραχών οργάνων
- εφαρμόζουν κατάλληλα τους βιοχημικούς δείκτες στη διαδικασία της διαφορικής διάγνωσης.
Αναλυτικό Περίγραμμα του Μαθήματος
- Εισαγωγή – Βιοχημικές δοκιμασίες και ανάλυση δειγμάτων· δειγματοληψία
- Αξιοπιστία αναλυτικών μεθόδων – είδη και πηγές σφάλματος
- Διαστήματα αναφοράς – όρια κλινικής απόφασης
- Επιλογή και ανάπτυξη αναλυτικής μεθόδου
- Προγράμματα εσωτερικού και εξωτερικού ποιοτικού ελέγχου
- Αυτόματοι αναλυτές
- Ομοιόσταση ιόντων υδρογόνου και αέρια αίματος (οξεοβασική ισορροπία)
- Ισορροπία ύδατος και ηλεκτρολυτών
- Νεφρική λειτουργία
- Το ήπαρ και ο γαστρεντερικός σωλήνας
- Λειτουργία ενδοκρινών αδένων
- Διαταραχές του μεταβολισμού των υδατανθράκων
- Λιπίδια και λιποπρωτεΐνες
- Μεταβολικό σύνδρομο
- Αιμοπρωτεΐνες, πορφυρίνες και σίδηρος
Εργαστηριακές Ασκήσεις
- Προσδιορισμός λιπιδίων και λιποπρωτεϊνών ορού· εκτίμηση του σφάλματος της μεθόδου.
- Προσδιορισμός ασβεστίου και φωσφόρου σε δείγματα ορού· υπολογισμός διαστήματος αναφοράς.
- Προσδιορισμός γλυκόζης αίματος – δοκιμασία ανοχής γλυκόζης (OGTT).
- Γενική εξέταση ούρων.
- Ποσοτικός προσδιορισμός της ανθρώπινης χοριακής γοναδοτροπίνης (hCG) σε ορό με τη μέθοδο ELISA.
- Προσδιορισμός ουρίας ορού και κρεατινίνης σε ορό και ούρα· εκτίμηση του ρυθμού σπειραματικής διήθησης (GFR).
- Προσδιορισμός δεικτών ηπατικής λειτουργίας (LFTs): ALT, AST, γ-GT, αλκαλική φωσφατάση.
Τρόπος Αξιολόγησης
Η αξιολόγηση των φοιτητών εστιάζει: (i) στην αξιολόγηση των θεωρητικών γνώσεων που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο των διαλέξεων, (ii) στην αξιολόγηση των εργαστηριακών δεξιοτήτων και (iii) στην ικανότητα κριτικής αποτίμησης και σύνθεσης της επιστημονικής βιβλιογραφίας μέσω της εκπόνησης εργασίας ανασκόπησης. Στην αρχή του εξαμήνου διανέμονται πρόσφατα άρθρα ανασκόπησης από τη διεθνή βιβλιογραφία σε θέματα Κλινικής Βιοχημείας. Οι φοιτητές εργάζονται σε ομάδες και αναλαμβάνουν τη μελέτη συγκεκριμένης θεματικής ενότητας.
Η συνολική επίδοση των φοιτητών αξιολογείται ως εξής:
- 10% του τελικού βαθμού προκύπτει από την προφορική παρουσίαση της θεματικής ενότητας που ανέλαβε η ομάδα·
- 10% του τελικού βαθμού προκύπτει από την επίδοση στις εργαστηριακές ασκήσεις, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης των πειραμάτων και της παρουσίασης/ερμηνείας των αποτελεσμάτων στο εργαστηριακό ημερολόγιο·
- 80% του τελικού βαθμού προκύπτει από τη γραπτή εξέταση κατά την επίσημη εξεταστική περίοδο.
Η γραπτή εξέταση περιλαμβάνει ερωτήσεις ελεύθερης ανάπτυξης (50–60 μονάδες), ερωτήσεις σωστού/λάθους και/ή ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (20–30 μονάδες), ερωτήσεις βασισμένες σε πραγματικά κλινικά περιστατικά, στις οποίες οι φοιτητές καλούνται να αξιοποιήσουν εργαστηριακές τιμές για την εκτίμηση της πιθανής διαφορικής διάγνωσης (20–30 μονάδες).
Η επιτυχής ολοκλήρωση των εργαστηριακών ασκήσεων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την κατοχύρωση του βαθμού της γραπτής εξέτασης.
Συνιστώμενη Βιβλιογραφία
- Κλινική Βιοχημεία, W. Marshall, BROKEN HILL PUBLISHERS LTD., 2011.
- Κλινική Βιοχημεία, G. Beckett, S. Walker, P. Rae& P. Ashby, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Παρισιάνου, Αθήνα, 2008.
- Κλινικη Βιοχημεια, Νesser Αhmed, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Παρισιάνου, 2020.
- Clinical Chemistry, Theory, Analysis, Correlation, L.A. Kaplan, A.J. Pesce, S.C. Kazmierrczak, 4th edition, Mosby Editions, 2003.
- Tietz Fundamentals of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics, Carl A. Burtis, and David E. Bruns, 7th Edition, Saunders, 2015.
Εκπαιδευτικό Υλικό / E-class
Διδάσκοντες

Μαρία Κοντού (Υπεύθυνη Μαθήματος)

Βασιλική Σκαμνάκη




